ठोकठाक

मिस यु काठमाडौं

काठमाडौं छोडेको आज ठिक एक महिना बितेछ । दोश्रोपल्ट एडेलैड आएको तर मलाई त एकवर्षै बितेजस्तो पो लागिरहेको छ ।

बाँकी खित्का

अनौठो बिराम 

म एउटा प्राइभेट कम्पनीमा काम  गर्छु । त्यहाँ मेरो डिउटी सोह्र घन्टाको मात्रै हो । बाँकी समय परिवार, समाज र राजनीतिलाई पनि दिने गरेको छु । {{reda_more}} साहित्यिक सांस्कृतिक संस्थाहरूलाई पनि समय दिएकै छु । परोपकार त गर्नै पर्यो । परोपकार पुण्यायं भन्ने त व्यासका छोराका पालादेखिकै चलन हो ।  कहिलेकाहीँ स्वास्नी रिसाउँछे किन ढिला घर आइस् भनेर । कहिले त अर्की स्वास्नी छ कि भनेर शंका पनि गर्छे । कुनै प्रेमिकाको शंका नगर्ने पनि होइन ।  तर म किन त्यस्तो हुन्थेँ । ड्युटी गरेको सोह्र घन्टापछि अर्कीसँग कुन आँटले बस्नु ? कतै भएर उसलाई एक दुई घन्टा समय दिए त शरीरले धान्ने कुरा पनि भएन ।  छुट्टी हुनासाथ उसैका अगाडि हाजिर हुन्थेँ । उसलाई चित्त बुझ्दो स्पष्टीकरण दिन्थेँ । 

गत हिउँददेखि म नराम्रोसँग बिरामी परेँ । शरीरमा नदुख्ने भन्ने ठाउँ छैन । दुख्दा दुख्दा दुख्दा हैरानै भइसक्यो ।  यो अस्पताल गयो ऊ अस्पताल रिफर गर्छ । ऊ अस्पताल गयो त्यो अस्पताल सिफारिस गर्छ । त्यो अस्पताल गयो अर्कै विदेशी अस्पतालको कुरा गर्छ । विदेशी अस्पताल भनेपछि म अब यतिकै मर्ने रहेछु भनेर त्यसै हातगोडा गलेर आए । अफिसमा बिरामी विदा लिएर घरमै सुतेर बसेँ । मनमा दिनदिनै काटिने तलबको हिसाब नाचिरहन्थ्यो । डक्टरका सुइले चाल्नो भएको शरीर सुम्सुम्याएर बसेको थिएँ । 

सधैँ हस्याङफस्याङ गर्दै कुद्ने लोग्ने घरमा सुतिरहेको देखेर स्वास्नी छक्क परी । फलामको जस्तो शरीर भएको मान्छे सुतेको देखेर उसलाई चिन्ता लागेछ । समय समयमा तातो पानी तताएर ख्वाई, गिलो जाउलो उसिनेर खुवाई । फलफूल ताछेर र छिलेर कोच्याइदिई । एक छिन छोडिनँ । म दिउँसो काम नगरेका कारणले हो वा किन एक रात निदाउन सकिनँ । त्यसरी ननिदाएको स्वास्नीले पनि थाहा पाइछ । उसले चिन्ता लिँदै भनी, होइन बूढा तिमीलाई के भयो यस्तो ? मलाई त लाग्छ तिम्रो उपचार यी मान्छेको उपचार गरेर पैसा कमाउने डाक्टरले सक्तैनन् । बिराम पनि मान्छेअनुसार पो लाग्छ त । बरु यो पल्ट जनवारको डाक्टरलाई देखाऊ । विराम भन्ने कुरो त लक्षणअनुसार र विरामीको कामअनुसार पो हुन्छ त । 

आफू अलमल्ल परेँ । उसको कुरा नबुझेर सोधेँ  किन र ? मलाई थाहा छ तिमीलाई पशुलाई लाग्ने विराम लागेको छ । बजारमा पशुपन्छीका असपताल पनि खुलेका छन् । त्यहाँ त्यति भिडभाड पनि हुँदैन । त्यहाँ गए पक्कै पनि तिम्रो उपचार हुन्छ । अहिले हाम्रो देशमा पशुपन्छी मन्त्रालय पनि त बनेको छ नि । 

म स्वास्नीका कुरा सुनेर अलमल परेँ । के भन्ने के नभन्ने ? नाजवाफ भएर टुकीको उज्यालोमा उसका मुखमा हेरिरहेँ । उसैले मलाई बुझाउने भाषामा भनी, हेर बूढा तिमी हरेक बिहान कुखुरा जस्तो बिहानै उठ्छौ । चिया ले चिया ले भनेर एक दुईचोटि बास्छौ र पखेटा फट फटाउँदै हिडि हाल्छौ । के तिमी छिमेकी जस्तो समयमा उठेर न्वाइध्वाइ गरेर पूजापाठ गरेर चिया पिउन भ्याउँछौ ? तिमीलाई स्वाइन फूलु भएको हुनुपर्छ । 

म स्वास्नीका कुरा सुनेर झस्किएँ । छिटै उठ्ने र सबेरै हिँड्ने प्राणीलाई लाग्ने रोग मान्छेलाई लाग्न के बेर । आफूले पनि ती रोग लाग्ने प्राणीले जसो जसो गर्छन् त्यसै त्यसै गरेपछि नलाग्ला भन्ने के टुङ्गो ?

म अलमल पर्दै थिएँ । हुन त म सधैँ कुखुरा बास्नुभन्दा पहिला नै उठिसकेको हुन्थेँ । कतै कुखुरासँगै र उनीहरूभन्दा अगाडि उठेर काममा लाग्दा कुखुरे रोगै त लागेन । म झस्केँ । ऊ भन्दै गई कुखुरालाई लाग्ने फूलू नलागे घोडेरोग लागेको हुनुपर्छ । म देखिरहेकी छु तिमी जहिल्यै पनि घोडाको जस्तो हतार हतार डिउँटी जान्छौ । आफ्नो पिठ्युँले धान्ने नधान्ने काम गरिरहन्छौ । मालिकले जति दौडायो त्यति दौडन्छौ ।  कहिलै कतै टुसुक्क बस्तैनौ । उभिइ उभिइ निदाउँछौ आराम गर्छौ ।

म झस्केँ । ऊ मेरा मुखैमा हेरेर माया लाग्दो पाराले भन्दै गई । तिमी गधा जस्तो दिनभर पेलिएर काम गर्छौ । के तिमीलाई म थाकेँ, म यो काम सक्तिनँ भन्ने लाग्छ ? गधा भारी पुगेन भने उभिइरहन्छ जब भारी पुग्छ तब मात्र पाइलो सार्छ । तिमी ठ्याक्कै त्यस्तै छौ ।  म कुरा सुन्दा सुन्दै हो कि हो कि जस्तो लागेर उसका मुखमा हेरिरहेँ । अलि अलि हाँसो उठ्यो र हाँसूँ भनेको त गधाको जस्तै पो आवाज आयो । हिल्हिल हिल्हिल ... आफैलाई लाज मर्नु । 
स्वास्नीले मेरो हाँसो समाई हाली । हेर त हाँसो पनि गधाको जस्तै । तिमीलाई कतै गधेरोग पनि लागेको हुनसक्छ ।  तिमी गधा जस्तो मात्र छैनौ । तिम्रो दिन चर्या धेरै त स्यालसँग मिल्छ । तिमी स्याल जस्तो यता उता भौतारिइरहन्छौ । कसैलाई झम्टन खोज्छौ कसैबाट भाग्छौ । चाहिने नचाइने ठाउँबाट सूचना लिइरहेका हुन्छौ । तिमीलाई स्याललाई लाग्ने रोग पनि लागेको हुन सक्छ । मासु खाने दिन जहिल्यै कुखुरा मात्र लिएर आउँछौ । खसीको मासु खाने आँटै गर्दैनौ । यसको पनि केही त रहस्य छ । 

म स्वास्नीको कुरा सुन्दासुन्दै आत्तिएँ । एकाएक डराएर काम्दै... हो र ?  भनूँ भनेको त हुरहो हुरहो......हुईं हुई... भएर स्यालको आवाज पो निस्कन थाल्यो । स्वास्नीले मेरो आवाजलाई प्रमाणका रुपमा लिइहाली । ऊ सप्रमाण बोल्न थाली, ऊ, तिमी बोल्दा हाँस्दा र आत्तिँदा पनि ठ्याक्कै स्यालकै आवाज आउँछ । म झस्केँ । यसो हेर्दा आफ्नै हातगोडा स्यालका जस्ता लाग्न थाले । त्यसै फेरि चिच्याएर हूहू गरेर कराऊँ कराऊँ जस्तो भयो । फेरि अवस्था बिग्रिएला भनेर चुप्प लागेँ ।  

स्वास्नी मलाई पशु डक्टरकामा लैजाने प्रमाण जुटाउँदै थिई । तर कुन पशुप्रजाति डाक्टरकामा जाने भन्ने निर्णय हुन सकेको थिएन । मेरा मुखैमा हेरेर दयालाग्दो मुख पार्दै उसले भनी, तिमी बाँदर जस्तो हाकिमको इशारामा नाच्छौ । कहिले काहीँ चटकेको भालुजस्ता लाग्छौ । कहिलेकाही सदाएको सुगा र मैनाको जस्तो भाषा बोल्छौ । धेरै त जोत्ने र गाडा तान्ने गोरुको जस्तो व्यवहार गर्छौ । मालिकले हरियो घाँस देओस् कि सुकेको छ्वाली उस्तै मानेर खाइरहेका हुन्छौ ।  अनि अनि । म अल्मल परेँ । ऊ भन्दै गई । म सुन्दै रहेँ । मलाई साँच्चै आफू बाँदर, भालु,गाडा तान्ने गोरु जस्तै लाग्यो । ऐना हेर्ने आँटै गरिनँ ।

सम्झँदा सम्झँदै म आत्तिएँछु । स्वस्नीले आत्तिएको जस्तो देखेर एक गिलास पानी प्याउर भनी, हेर बूढा तिमी तिम्रा मालिकका अगाडि बफादार कुकुर जस्ता लाग्छौ । घरमा आएपछि आफ्नो परिवारलाई ननिको कुकुरले झैँ भुक्छौ । हामी तर्सिएर कुना पस्छौँ । प्राय कुकुर परिवारभन्दा टाढा मालिककामा त बस्छन् नि । हो तिमी त्यस्तै लाग्छौ । तिम्रा बाआमा कहाँ छन् तिमी कहाँ छौ तिम्रो परिवार कहाँ छ ? थोरै खाएर पनि अघाउँछौ । अघाउँजी नपाए पनि रमाउँछौ । कुट्यो भने पनि सहन्छौ । फेरि घर आएर हतपत कुकुरले झैँ खान्छौ र  भैंसीजस्तो खाएर घुर्दै सुत्छौ । अनि आफै भन त मान्छेको डाक्टरले तिमीलाई निको पार्छ ? अहिलेसम्म कुनै औषधिले काम गरेको छ ? 

मेरा बारेमा मेरी स्वास्नीले जति कसले चिन्ता लिएको होला ? मलाई उसले भनेको कुरा हो जस्तो लाग्यो  । बरु म जस्तो बिरामीलाई उपचार गर्ने अस्पताल कहाँ छ ? ए हजुर थाहा भयो भने फोन पाऊँ न है । फोन नंबर नभए इमेल गरे पनि हुन्छ । मैले नजाने पनि मेरो हाकिम टुइटर पनि चलाउँछ । मेरी छोरी मेसेन्जर पनि चलाउँछे । छोराको भाइबरमा खबर गरे पनि हुन्छ । त्यसो नभए मेरो घरमै आएर स्वास्नीलाई खबर छोडे पनि हुन्छ । ऊ प्रायः घरमै हुन्छे । अहिले त म पनि घरमै छु । लौन हजुर यो बिरामीको उदार गर्नुपर्यो ।  कुन डाक्टर हो ? कुन अस्पताल हो ? आफूट निम्छरो परियो । त्यसमाथि सोझो सिधो  त्यसमाथि रोग लागेको ।

पाँचथर, हाल काठमाडाैं

बाँकी खित्का

बोर्डिङ प्रा.लि.

केही वर्ष व्यापार गरिहेरो, काम लागेन । उल्टै ओह्रालो लागियो । डान्स रेस्टुरेन्ट पनि चलाएँ, डुब्यो ।

बाँकी खित्का

रातो कार

यसपाली एउटा रातो कार किन्नेमा हाम्रो घर सल्लाह मिल्यो । त्यसो त हामीसँग कार हुँदै नभएको होइन ।

बाँकी खित्का

एक रुपैयाँ 

म हिँडदै थिएँ, बजारको पेटीबाट ।

बाँकी खित्का

कवि प्रजाति 

नेपाली समाज बहुजातीय र बहुधार्मिक समाज मात्र होइन बहुकवि प्रजातिको समाज पनि हो । मलाई एक जना राजनीतिज्ञले सोधे होइन शुभेच्छु तपाईँ कुन पार्टीको कवि ?

बाँकी खित्का

देश र जनताको लागि

उसले देश र जनताको लागि बुर्जुवा शिक्षा पढ्नु हुँदैन भन्यो । मैले पढ्न छोडेँ । अरू पनि धेरैले छोडे ।

बाँकी खित्का

मोफसलका मुखिया

आफूले नजानेका कुरा अरूबाट सिक्न खोज्नु नौलो कुरा होइन । हरेक बाटो र पाटोका बारेमा मान्छेले जिज्ञासा राख्छ र गन्तव्यलाई ताक्छ । सक्ने नसक्ने हुने नहुने जान्न र आफूतर्फ तान्न रुचाउँछ ।

बाँकी खित्का

धनमासु सेकुवा पसल 

कुलबहादुरको घरमा आएको बेला थियो । किनमेलनका लागि आज पनि फेरि बजार गए । दुरदराजको जागिर छ ।

बाँकी खित्का

पुच्छर व्यापार

शरीरको मध्य वा अन्त्य भागमा अवस्थित अलग प्रकृतिको ठोसो फुर्को या झ्याम्टोलाई पुच्छर भन्ने गरिन्छ ।

बाँकी खित्का

कुकुर र कुकुर

कुकुरलाई घुमाउन निक्लेको बाटामा एक अर्को कुकुर भेटियो । म बाटा छेउ उभिएर ‘खुल्ला दिसा मुक्त क्षेत्र’ घोषणा नगरेको फाइदा उठाउँदै थिएँ । तिनीहरू आपसमा गफिन थालेछन् ।

बाँकी खित्का

रेमिटेन्स, महोत्सव र महायज्ञ

‘देशको सम्पूर्ण राजस्वले सामान्य घर खर्च पनि धान्दैन’ भनेर टाउको समात्ने हाम्रो देशका अर्थशास्त्रीहरू हिजोआज बेकम्मा बूढाखाडाजस्ता भएका छन् । विचारमा नवीनता आएन

बाँकी खित्का

मुसाको चुनाउ

एउटा गाउँ थियो । गाउँमा किसानहरू बस्थे । किसानका खेतालाहरू पनि थिए । किसानबीच र खेतालाबीच एकापसमा एकता र मेल थिएन । किसानको जस्तै खेतालामा पनि विभिन्न गुटहरू थिए ।

बाँकी खित्का

ट्वाइलेट व्यवसाय

झट्ट सुन्दा नौलो लागे पनि ट्वाइलेट व्यवसाय यौटा यस्तो व्यवसाय हो जसमा अरु व्यवसायमा भन्दा कम लगानी गरेरै मनग्गे आम्दानी गर्न सकिन्छ । सबैभन्दा पहिले त ठाउँ छनौट गर्नुप

बाँकी खित्का

कान डक्टर

त्यस बेला कानमा के भाथ्यो कुन्नि, अरुले यौटा बोल्दा रहेछन् म अर्कै सुन्दो रहेछु । सुल्टो भन्दा उल्टो सुन्दो रहेछ कानले । कसैले बाढी आयो भन्दा मैले साडी आयो भन्ने सुन्दो र

बाँकी खित्का

ढुङ्गामुढा जिन्दावाद !

सर्वत्र जिन्दावाद र मुर्दावाद को लहर चलेको छ । यसको मतलब आफ्नो पक्षलाई जिन्दावाद र विरोधी पक्षलाई मुर्दावाद भन्दै डोका, डोका नारा उरालेर आंफ्ना भोको जिब्रालाई उफारेको

बाँकी खित्का

साँढेको शालिग्राम

विश्वमै एक मात्र हिन्दु धर्मावलम्बीहरूका आराध्य देव पशुपतिनाथ वन विहारबाट थकित भएर पार्वतीसँग आनन्द विहार गर्न कोठाभित्र पसेपछि पार्वतीको रूप लावण्यमा लोभिएको साँढ

बाँकी खित्का

गिद्ध महाशय जिन्दावाद !

गिद्ध भन्नाले मरेका प्राणीहरूको मासु खाने ठूलो मांसाहारी चरो हो । गिद्धले मासु भनेपछि सासू पनि छोड्दैन । गिद्धले धेरै टाढाको सिनो पनि झिनोसँग देख्छ, प्रायः गर्मी प्रदे

बाँकी खित्का

घण्टाघर ! भो अब समय गन्ने टन्टा नगर् !

केवल सपना सिरानी लगाएर सुस्ताएको भीमबहादुर ! सिस्नोको खोले बाँडेर परिश्रमको बिस्कुन सुकाउँछ । आफू आधापेट खाएर पनि सन्तानको भविष्य खोज्न दिनरात भौँतारिन्छ सारङ्गी झैँ

बाँकी खित्का

थ्री एमको क्रेज

समय गतिशील छ निरन्तर चलिरहन्छ । यसलाई न कसैले रोक्न सक्छ । न कसैले छेक्न सक्छ । यसलाई रोक्न वा छेक्ने दुस्प्रयास गरेमा ऊ सधैं समयले लात मारेको अवस्थामा रहन्छ । समयभन्दा ध

बाँकी खित्का

सिन्की कोचे यात्रा

भिडियो कोचमा मात्र चढेको यात्रुहरू सिन्कीकोचे यात्राको नाम मात्र सुने भने पनि छक्क पर्दा हुन् र भन्दा हुन् कस्तो होला त्यो सिन्कीकोचे यात्रा ? हामीले भिडियो हेरेझंै त्

बाँकी खित्का

बजेटको जेट

सखे ! जम्बोजेट विमान आएझैँ भूतलै हलचल हुने गरी बजेट आयो लक्ष्मीका कोखबाट पदार्पण भयाका । स्वर्गलोकमा श्रीविष्णुका सेवक भई इहलोकमा मन्त्रीका नाउँले प्रख्यात भयाका त्रि

बाँकी खित्का

सित्तैँमा शान

सित्तैमा अर्थात् फ्वाँसे, यसको मतलब पैसा नतिरेर वा खर्च नगरेर भन्ने बुझिन्छ । पैसा खर्च नगरेर जब हामी कुन चीज प्राप्त गर्छौं या काम गराउँछौँ या मस्ती लुट्छाँै त्यतिखेर ह

बाँकी खित्का

अनौठो चटक

उहिलेका कुरा खुइलिए भन्दै आधुनिकताले जरो गाडेर हालीमुहाली मच्चाएको आजको अर्धवैज्ञानिक युगमा अच्पिल्टो जीवन बिताएर फोहोरको डङ्गुरमाथि बङ्गुर निदाए झैँ घुरिरहेका हाम

बाँकी खित्का

नेता नं एक !

नेता भन्नाले कुनै पनि समाजको प्रतिनिधित्व गर्ने लिडर हो । ऊ वोल्न, हिँड्न, खान र मान सम्मानाँ निडर हुन्छ । ऊसको डिनर घरमा भन्दा बाहिर बढी हुन्छ । ऊ राजनीतिको पिल्लर पनि हो

बाँकी खित्का