ठोकठाक

जंगल महोत्सवको चटक

जंगल महोत्सवको आयोजना भैरहेको थियो । कवि, साहित्यकारहरूले उत्साहित हुनुपर्ने आवश्यकता थिएन । यो चितवनतिरका रिसोर्ट मालिकहरूले रिसोर्टको प्रचारबाजीको लागि कवि, साहित

बाँकी खित्का

बुद्धिमानको सङ्गत

बाबु हुने बेलामा बाबुले बुद्धिहीन भनेर गाली गर्दा कसलाई पिर नपर्ला ? त्यही पिरले गर्दा बुद्धिमान् हुन जिन्सको पाइन्ट, भर्खर किनेको गन्जी र घाँटी कसिने गरी टाइ बाँधेर घर

बाँकी खित्का

फोन शिरोमणि

सबेरै उठ्नासाथै ‘हाइ, गुडमर्निङ !’ को थेगो अनि बेलुका सुत्नेे बेलामा ‘राम्रो सपना देख्नू है, गुड नाइट !’ भन्ने नियमित लय । फोन शिरोमणिहरूको परिचय नै यस्तो हुन्छ, मान

बाँकी खित्का

ज्ञानेन्द्रको श्रीपेच, प्रचण्डको कपाल र भाषाको वर्णविन्यास ?

गाईजात्रे हास्य–व्यङ्ग्य कार्यक्रममा दर्शकहरू चकित परे । ‘उः लाजा !’ दुई वर्षको दुधे बच्चोसमेत चिच्यायो । नारायणहिटी राजदरबार छोडेर गइसकेका ज्ञानेन्द्र फेरि राज

बाँकी खित्का

थुतुनो पुराण

थुतुनो याने मुख । यो नाकको मुन्तिर, चिउँडोको केही माथी अवस्थित छ । यो धेरै प्रकारले प्रयोग हुन्छ । यसको प्रमुख काम खाना खानु हो । त्यस बाहेक रुघा लागेर होस् वा साइनसबाट पी

बाँकी खित्का

गोब्र्याउने मुत्र्याउने नयाँ दल

मामा–भाञ्जाका बीच सुमधुर सम्बन्ध भयो भने सारै राम्रो हुन्छ । त्यसैले भन्छन् मान्छेहरू आमा सरहकै हुन् मामा पनि । म पनि त्यो कुरामा सहमत छु । त्यसैले त मिश्रमामा जस्ता ब

बाँकी खित्का

विदेशमा बस्ने नेपालीको भाषा

अगिल्लो अङ्कमा मैले शुद्ध लेख्न सिकाउनेहरूले आफ्नो नाम पनि शुद्ध गरी लेख्न नजानेको कुराको प्रमाण प्रस्तुत गरेको थिएँ । त्यसले निकै हलचल ल्यायो । एक जना वरिष्ठ साहित्यक

बाँकी खित्का

जाँडको कहानी

एक दिन एकजना बुढिया मृत्युको सङ्घारमा पुगिछन् । तुलसीको मठमा पु¥याइएछ । उनका छोरा, नातिले सोधेछन्– आमा पानी खानु हुन्छ ? बुढियाले भनिछन्– ‘खान्न, खान्न चिसो लाग्छ ।

बाँकी खित्का

शुद्ध लेख्न सिकाउनेहरू नामै अशुद्ध लेख्छन् !

२०३१ सालको कुरा हो । काठमाडौँबाट आदमघाट पुग्नका लागि ‘विद्यार्थी परिचय–पत्र’ हुनेहरूले साढे चार रुपियाँ तिरे पुग्थ्यो । बाले ५ रुपियाँ पठाइदिनुभएको थियो । नरदेवी

बाँकी खित्का

डाक्टर सा’पहरू साहित्यको शल्यक्रिया गर्दै छन् !

हुन त डाक्टर भनेको विद्यावारिधि उपाधि पाएको व्यक्ति नै हो । कुन्नि कुन संयोगले हो स्नातक तह मात्रै उत्तीर्ण गरेका चिकित्सकहरूलाई पनि डाक्टर भन्न थालियो । गाउँघरतिर अस्

बाँकी खित्का

मिश्रमामा उद्योग खोल्ने तयारीमा

मिश्रमामा बिहान सबेरै टुपुल्किनुभयो । सधैं मन्त्रिपद खुस्केका नेता जस्ता देखिने मामा आज त भर्खर झुटो सपथ खाएर आएका मन्त्रीजी जस्तो पो देखिनु भो त । म अड्कल काट्दै थिएँ म

बाँकी खित्का

सहमति

अहिले नेपालको राजनैतिक वातावरणको नारा बनेको छ सहमति । दाँया फर्क सहमति, बाँया फर्क सहमति, माथि हेर्यो सहमति, तल हेर्यो सहमति । उसँग उसको सहमति, अर्काको अर्कैसँग सहमति । दल

बाँकी खित्का

कस्तो मान्छे ?

एउटा कुराले हैरान पारिसक्यो भनेको के गर्ने होला खै ? जसले पनि देख्यो कि भेट्यो कि खालि ‘कस्तो मान्छे ?’ भन्छन् । अब कस्तो मान्छे भन्ने, मान्छेजस्तो मान्छे नि भनेर भन्दा

बाँकी खित्का

रुपिञाँ पनि उपियाँ भएछ !

अन्ततिर के–कस्तो अवस्था छ, मलाई थाहा छैन । नेपालको उपियाँ चाहिँ बहु–प्रतिष्ठित प्राणी हो । उडुस भए ठुस्स गन्हाउँथ्यो । बाहिरबाट हेर्दा निकै भद्र–भलाद्मीजस्तो देख

बाँकी खित्का

टुप्पीधारीकै विरोध ?

टुप्पीको यौटा जोकले बहुत कुत्कुत्याउँछ । हुन त यसले जातीय सद््भाव विथोल्ने आक्षेप लाग्ला तर जोक यस्तो छ– एक दिन टुप्पीवाला बाहुन र कसाहीको झगडा परेछ । कवितात्मक शैलीम

बाँकी खित्का

नाक तिखार्ने पार्टी !

पहिले राजनीतिक पार्टी थोरै थिए, स्याउ जस्तै थिए । अहिले पार्टी धेरै भए च्याउ जस्तै भए । कोही फलानाको पार्टी भन्छन्, कोही ढिस्कानाको पार्टी भन्छन् । कोही भन्छन् त्यो जनजा

बाँकी खित्का

गाईजात्रा नै भयो

मङ्सिरमै यसपटक जाडो निक्कै भयो । उल्का नेता छट्टाए जस्तै छ । प्रकृति पनि राजनेता जस्तै भइन् भन्या ! नेताले बिहान सबैरै आहा ! कति स्वच्छ निर्वाचन भयो भनेर प्रशंसा गरेको र न

बाँकी खित्का

सभासदलाई आग्रह

त्यत्रा ठूलाठूला तिघ्रा भएका एक हूल केटाहरू लिएर आएका थियौ । झमक्क साँझको समय । मास्टरको घर भनेर आएपछि, मैले ‘ऐया’ भन्ने कुरा पनि आएन । आखिर स्कुलमा पनि मै सोझोलाई पेल

बाँकी खित्का

मच्छड संस्कृति : झुलभित्र र बाहिर

मच्छड शब्दको अक्षरीकरण गर्दा यसमा दुई अक्षर रहेको पाइन्छ भने वर्णगत हिसाबमा म्+अ+छ्+अ+ड् = मच्छड भएको देखिन्छ । यसमा दुईवटा स्वर र चारवटा व्यञ्जन गरी जम्मा छवटा वर्ण छन् ।

बाँकी खित्का

मिश्रमामाका मार्मिक कुरा

मेरा ख्यालख्यालका मामा, मिश्रमामा । उनको र मेरो यदाकदा भेट हुने गर्दथ्यो र हाँसिने गरिन्थ्यो पहिले पहिले । म उनलाई एउटा हास्यपात्रका रूपमा हेर्ने गर्दथें । ऊ थिए नै त्यस

बाँकी खित्का

महान परिवर्तन : नामपरिवर्तन

मेरा एकजना काकाले एउटा कोठेगोष्ठी सम्मेलनमा इष्र्याको दम फाल्न खोक्दै थिए – यो नयाँ सरकारले पनि केही गरेन रे । त्यस्ता पूर्वाग्रहले खोकेर हुन्छ त काका भनेको तँ हिजोको

बाँकी खित्का

भ्यान्टा ल्याउने दिदी र प्रेमदिवस

आज थाहा छ ? कुन दिन हुनुपर्ने हो ? भ्यालिनटाइन डे । यसै दिन हो प्रणयाशक्त व्यक्ति भ्यालिन्टाइनले जीवन त्याग्नुपरेको !
भ्याण्टा ल्याउनुपर्ने कारण त थाहा छ– थारै–थोरै

बाँकी खित्का

राष्ट्रिय जोकरमाथि निबन्ध

मन्त्रीज्यू ठाँटिएर बाहिर निस्कनै आँटेका थिए, हाईस्कूल स्तरमा पढ्र्ने छोरो पनि बोराजस्तो झोला पिठ्यूँमा बोक्दै कोठा बाहिर निस्क्यो ।
निकै दिनपछि बाउछोराको जम्का भे

बाँकी खित्का

डरलाग्दा आशीर्वाद

दशैंको टीका थाप्ने ऊबेला आफ्नो नाक सप्रेको लौका जस्तो त्यसै त्यसै हलक्क बढ्थ्यो । पिंढीमा लहरै बसेका पाका हजुरबा, आमै, बा, आमाहरूको अघिल्तिर पुगेर निधार थाप्ने बित्तिकै

बाँकी खित्का

पागल प्रलाप– २०७०

फेरि अर्को सम्विधान सभा चुनावको कुरा चलेको छ । यस्ता चुनाव भइरहनु पर्छ, हुन्छ ! “को बोलेको हो ?” प्रश्न आवश्यक छैन । नेपथ्य बोलेको छ । यहाँ नाटकमा प्रायः नेपथ्य बोल्छ । अ

बाँकी खित्का