ठोकठाक

राष्ट्रकविज्यू ! ‘गौरी’ लाई ‘गउरि’ बनाइँदै छ !

वर्ण विन्यासका सुधार वादीहरूले गुरु प्रसाद मैनालीको ‘शहिद’ कथालाई ‘सहिद’ बनाएरै छोडे । झमककुमारी घिमिरेकोे प्रसिद्ध कृति ‘जीवन काँडा कि फूल’ अशुद्ध भइसक्यो

बाँकी खित्का

कम्पाउण्ड वाल

रमेश मेधावी विद्यार्थी । विद्यार्थी कालमा उसले कहिल्यै असफलताको फल चाख्नु परेन । स्नातकोत्तरसम्मका कक्षाहरूमा सधैं उसले समान प्रशंसँग पाइरह्यो । प्रमाण पत्रका खातहर

बाँकी खित्का

रेखाको ‘र’ देखेर तन्नेरीको ‘त’...

गत साता म दाङ–देउखुरी पुगेँ, चुरीफुरी देखाएँ । लमहीमा भेला हुनुभएको नेपाली विषयका साठी–सत्तरी जना शिक्षक तथा शिक्षिका मित्रहरूका माझ छ घण्टा लामो गफ चुटेँ । मग्न भएर

बाँकी खित्का

बुढो रुख

बुट्यानका बिचमा ठुलो रुख थियो ।
ऊ जहिले पनि घमन्डले फुल्थ्यो– म उहिल्यैदेखिको, म ठुलो, म मोटो, म खाइलाग्दो, म अग्लिएर दुनियाँ देख्छु, म बलवान्, म शक्तिशाली... !
बुट्यान ध

बाँकी खित्का

पोहोर मरिन सासू अहिले आयो आँसु

परेका बेलामा नझरेको आँसुको के अर्थ ? अर्थ न बर्थ गोविन्द गाई टाउको दुखेको दबाई नाइटामा लाइ भनेको यही होला ।
मान्छेहरू बिब्ल्याँटो सब्ल्याँटो सजिलै बन्न सक्ने प्राणी ह

बाँकी खित्का

राष्ट्रिय जङ्की निकुञ्ज

बावुले असिना–पानी नभनी पसिना बगाएर जम्मा गरेको दौलत वा अंश सन्तानले पाउनु नै पर्छ भन्ने हंस छोरामोराको हृदयमा लाहाछाप बनेर रहेको हुन्छ । हर्षले बावुको ह्याकुलो हाँसे

बाँकी खित्का

कारी र पुष्टकारी

बिलाकन्ने ‘क’ मा कान्नानी चढाएर खामे ‘र’ मा ईकारको फुन्द्रोको समागमपछि जन्मने ‘कारी’ नेपाली जनजिब्रोमा झुण्डिने शब्दपुच्छरमध्ये लोकप्रिय ‘शब्दपुच्छर’ ह

बाँकी खित्का

भानुभक्तका डिट्ठा बिचारी

मैले मामा भन्ने गरेका मिश्रमामा धेरै दिनपछि हिजो बिहान टुप्लुक्क देखापर्नुभो । मेरी श्रीमतीजीले कुरा बुझिसकेकी छन– मामा आएपछि नास्तापानी केही नखाई डेग चल्ने होइनन्

बाँकी खित्का

नमस्कार एक : समस्या अनेक

ढोग गर्ने नेपाली संस्कारलाई चाहे तपाईं सामन्ती संस्कार भन्नुहोस्, चाहे साना मान्छेले ठूला मान्छेप्रति गरेको श्रद्धाभाव भन्नुहोस्, त्यो तपाईंको खुशीको कुरो हो, तपाईंक

बाँकी खित्का

स्त्रीलाई पुरुष बनाउन सकिन्छ !

बुढाको नाति विद्यालयबाट आउँदै थियो । बाजेले परबाटै देखे । नाति आफ्नै सुरमा बरबरायो । “आजदेखि आमालाई पनि पुरुष बनाइदिने छु ।” बाजे खुसी हुँदै भन्न थाले स्याबास ! मेरो न

बाँकी खित्का

तीनधर्के ण

आज एकाबिहानै प्रणय दिवश दैलामा आइपुगेपछि ण संग जम्काभेट भयो ! प्राय: बिरलै प्रयोगमा आउने अक्षर तीनधर्के ण हो ! गोरुसिंगे ञ लाई पूर्ण बिस्थापित गरेपछि निउरीमुन्टे न का गिद

बाँकी खित्का

हिसाब, हिसाब, हिसाब

अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार–प्रणाली र व्यापार विषयक सेमिनारमा भाग लिएर स्वदेश फर्किएको मन्त्रीलाई लिन गएको आफ्नो पिएसँग कारभित्र छिरेपछि मन्त्री सोध्छ–
‘के छ खबर ?&r

बाँकी खित्का

मनमैया र घरमैया

समयले जुराएको सामिप्यता थियो । आत्मियताका दुइ मनहरु । एउटी बैंकमा काम गर्थि अर्कि चाहि अस्पतालमा । समयको दौडानमा उठबसको क्रम बढ्दै जाँदा ति दुइ मनहरु मैयामा परिणत भए । घ

बाँकी खित्का

केही उत्तरआधुनिक नमस्कारहरू

नमस्कार यो धेरै प्रचलित अनि हरबखत प्रयोग हुने शब्द हो । यसका पर्यायका रूपमा नमस्ते, दर्शन, जयनेपाल, अभिवादन, लाल सलाम आदि शब्दहरु प्रयोग, प्रचलनमा रहेका छन् । उपर्युक्त शब

बाँकी खित्का

काम चलाऊ चप्पल

शहरबाट बाले नयाँ चप्पल ल्याएको दिन भुईंमा खुट्टा हुन्नथ्यो । सुरुवाल सार्दै चप्पल देखाउन वल्लोपल्लो घरमा कुदिहाल्ने । कसैको आँखा खुट्टामा परेको जस्तो लागेन भने प्याट

बाँकी खित्का

चौधरीजी, चाउचाउको नाउँ, नेपाली बनाऊँ ?

संविधान सभाको दोस्रो निर्वाचन पनि सकियो । निर्वाचनअगि प्रकाशित दलीय घोषणा–पत्रमा राष्ट्रभाषाले खासै महत्व पाएन । कामले गरुन्, नगरुन् । शब्दले भने पनि औद्योगिक विकास

बाँकी खित्का

डल्ले कविको सल्य हाँसो

कुरोको उठान :
साहित्यको विधि विधामध्ये ‘हास्यव्यङ्य‘ पनि एउटा सशक्त विधा हो । हास्यव्यङ्ग्य सुन्दा एक वचन जस्तो लागे पनि यसमा दुई वचन छ हास्य र व्यङ्ग्यको सं

बाँकी खित्का

जंगल महोत्सवको चटक

जंगल महोत्सवको आयोजना भैरहेको थियो । कवि, साहित्यकारहरूले उत्साहित हुनुपर्ने आवश्यकता थिएन । यो चितवनतिरका रिसोर्ट मालिकहरूले रिसोर्टको प्रचारबाजीको लागि कवि, साहित

बाँकी खित्का

बुद्धिमानको सङ्गत

बाबु हुने बेलामा बाबुले बुद्धिहीन भनेर गाली गर्दा कसलाई पिर नपर्ला ? त्यही पिरले गर्दा बुद्धिमान् हुन जिन्सको पाइन्ट, भर्खर किनेको गन्जी र घाँटी कसिने गरी टाइ बाँधेर घर

बाँकी खित्का

फोन शिरोमणि

सबेरै उठ्नासाथै ‘हाइ, गुडमर्निङ !’ को थेगो अनि बेलुका सुत्नेे बेलामा ‘राम्रो सपना देख्नू है, गुड नाइट !’ भन्ने नियमित लय । फोन शिरोमणिहरूको परिचय नै यस्तो हुन्छ, मान

बाँकी खित्का

ज्ञानेन्द्रको श्रीपेच, प्रचण्डको कपाल र भाषाको वर्णविन्यास ?

गाईजात्रे हास्य–व्यङ्ग्य कार्यक्रममा दर्शकहरू चकित परे । ‘उः लाजा !’ दुई वर्षको दुधे बच्चोसमेत चिच्यायो । नारायणहिटी राजदरबार छोडेर गइसकेका ज्ञानेन्द्र फेरि राज

बाँकी खित्का

थुतुनो पुराण

थुतुनो याने मुख । यो नाकको मुन्तिर, चिउँडोको केही माथी अवस्थित छ । यो धेरै प्रकारले प्रयोग हुन्छ । यसको प्रमुख काम खाना खानु हो । त्यस बाहेक रुघा लागेर होस् वा साइनसबाट पी

बाँकी खित्का

गोब्र्याउने मुत्र्याउने नयाँ दल

मामा–भाञ्जाका बीच सुमधुर सम्बन्ध भयो भने सारै राम्रो हुन्छ । त्यसैले भन्छन् मान्छेहरू आमा सरहकै हुन् मामा पनि । म पनि त्यो कुरामा सहमत छु । त्यसैले त मिश्रमामा जस्ता ब

बाँकी खित्का

विदेशमा बस्ने नेपालीको भाषा

अगिल्लो अङ्कमा मैले शुद्ध लेख्न सिकाउनेहरूले आफ्नो नाम पनि शुद्ध गरी लेख्न नजानेको कुराको प्रमाण प्रस्तुत गरेको थिएँ । त्यसले निकै हलचल ल्यायो । एक जना वरिष्ठ साहित्यक

बाँकी खित्का

जाँडको कहानी

एक दिन एकजना बुढिया मृत्युको सङ्घारमा पुगिछन् । तुलसीको मठमा पु¥याइएछ । उनका छोरा, नातिले सोधेछन्– आमा पानी खानु हुन्छ ? बुढियाले भनिछन्– ‘खान्न, खान्न चिसो लाग्छ ।

बाँकी खित्का