ठोकठाक

तिन टुक्रा

१. कली अवतार

जम्ला हात गर्दा मात्र हुन्न । चाकरी–चाप्लुसीले मात्र पुग्दैन । द्रव्यदान गर्ने हिम्मत छैन भने ढोका नढकढक्याउँदै बेस हुन्छ । जति नून थपे पनि अलिनै

बाँकी खित्का

सम्पर्क हुन सकेन

समयको छलाङसँगै थरिथरिका भाँडाकुँडाले पनि सकीनसकी ठोस्सिँदै न ठुस्सिँदै फड्को मारेकै छ । उहिलेका भाँडा र अहिलेका भाँडाले फाट्टफुट्ट मेल खाए पनि विद्युतीय भाँडाका गर्भ

बाँकी खित्का

भाले, ब्रोइलर र हामी

कुखुरी ऽ ऽ ऽ काँ ऽऽ, निन्द्राको मिठो नसामा लठ्ठ भएको बेला कानमा भाले बास्यो । स्वरमा मिठास, सुरिलो र साङ्गीतिक लय भए पनि निन्द्राले कोल्टे फिर्नुबाहेक उठ्ने मन लागेन । तर

बाँकी खित्का

दुई टुक्रा

१. थप्पडको मुङ्ग्र्रो
हामी हण्डर र ठक्कर खाएर चिउरा भइसक्यौँ । तिमी फुलेर चना भयौ । हामी चाम्रेर नासिन्छौँ । तिमी उम्रेर झ्याँगिन्छौ । तिम्रो बुद्धि पलाएको पलाय

बाँकी खित्का

खोपडी पुराण

झुपडीमा रमाउनेदेखि दिनलाई रात र रातलाई दिनमा परिणत गरेर कमाउनेसम्म, फुटपाथमा भविष्य खोज्नेदेखि दरबारमा पलङ रोज्नेसम्म सबैको आआफ्नै प्रकारको खोपडी हुन्छ । मानिसको सबै

बाँकी खित्का

पुरस्कार

एउटा प्रतिष्ठित साहित्यिक संस्थाले पुरस्कार दिने निधो गर्यो । सकेसम्म निष्पक्ष होओस् भनेर त्यस संस्थाले अत्यन्तै सजगता अपनायो । देशभरि अत्यन्त सरल र इमान्दार अनि उत्

बाँकी खित्का

समाजको ऐना

“राजनीति समाजको ऐना हो ।” – मालिकको खेत खनिरहेको रामअवतारले पसिना पुछ्दै हो मा टाउको हल्लायो ।

“साहित्य समाजको ऐना हो ।” – खेतमा बाउसे लगाइरहेको रामअवतारला

बाँकी खित्का

परकाया प्रवेश

देशमा कहिले बिजुली, ग्यास, पेट्रोल सहज होला ? र सन्तोषका सास फेर्न पाइएला भनेर घोत्लिइ रहेका बेला अकस्मात मेरा अघि लग्भग ७० वर्ष अघिको भेषभुसामा एउट अजङ्गको मानिस देखा पर

बाँकी खित्का

होलीमा ओलीको बोली

होइन, फागुनमा हुनुपर्ने फागुपूर्णिमा (होली) चैतमा कसरी र्पयो हँ ? यस विषयमा नेपाल सरकार निकै गम्भीर भएको छ । प्रतिगामी तत्त्वहरूले चलखेल र्गया हुन् कि ? नेपाली कथानक चलचित

बाँकी खित्का

गर्भको आवाज

म गर्भवती भएकी पनि सात महिना पुग्न लाग्यो । पेटभित्रको बच्चा बढी नै चकचके भएको महसुस गरिरहेकी छु । हिजो राती चाहिँ अनौठो घटना भयो । पेटभित्रबाट अनौठो आवाज आयो । आवाज बच्च

बाँकी खित्का

उत्तरआधुनिक चकचके बच्चो

बच्चो भन्नेबित्तिकै ठूलो होइन सानो भन्ने स्वतः बुझिन्छ । बच्चो स्वभावैले चकचके हुन्छ र ठाउँकुठाउँ रोइकराइ गरिहाल्छ । यो बच्चाको नैसर्गिक बानी नै हो । संसारका यावत् जीव

बाँकी खित्का

अहिले कहाँ हुनुहुन्छ ?

“अहिले हजुर कहाँ होइबक्सिन्छ ?” दिउसै भट्टीमा ह्विस्की तानिरहेको भुँडीवालले जवाफ दियो– “प्रज्ञामा !”
म जासूस नभए पनि जासूसकै सरह जुलुसभित्र पसें !

“अहिले

बाँकी खित्का

अन्यायीका सहस्र सिङ

उही कसूरमा एउटा निकायले कारबाही गर्दा चैन र अर्कोले अनुसन्धान थाल्न नभ्याउँदै उखरमाउलो किन ?
“अन्याय गर्न पाइन्न !”
“कानूनी शासन कायम गर !”

‘फ्री–भिसा, फ्

बाँकी खित्का

कामै के छ र !

‘सर, तपाईँले यस कलेजमा पढाउन थाल्नुभएको कति वर्ष भयो ?’
‘चौध वर्ष भयो सर ।’
‘अनि मेडम पनि कतै काम गर्नुहुन्छ कि ?’
‘केही काम गर्दिन सर । ऊ घरै बस्छे ।’

बाँकी खित्का

आलोपालो प्रणाली कहिलेसम्म ?

“एक जना भए दिक्क, दुई जना भए ठिक्क, तीन जना भए तानातान, चार जना भए हानाहान ।” यो आलोपालो प्रणाली यानेकी “सिन्डिकेट सिस्टम”ले देशलाई नहसनहस पा¥योे । जनतालाई गुमराहम

बाँकी खित्का

हामी मूर्ख हौँ !!

कस्तो अचम्म ! सत्य भनौँ, कसरी भन्नु, असत्य हुँदै होइन । विश्वको विवेकशील प्राणी मान्छे विवेकशून्य भएर छेपारोले रङ फेरे झैँ छिन छिनमा बोली फेर्छ । आफ्नो अतीतले यथार्थ बिर्

बाँकी खित्का

ईश्वरसँग बालबालिका

“बाबू ! तिमी ठूलो भएपछि के बन्ने ?” मायालु स्वरमा ईश्वरले सानो बच्चालाई सोधे !
“अङ्कल ! म त डाक्टर बन्ने !”

“अनि तिमी नि ?“
“म त इन्जिनियर बन्ने !”

“तिमी ?

बाँकी खित्का

मिलावटवाद जिन्दावाद !

संसारमा प्रतिपादित वादहरू नेपाली समाजमा निरर्थक भएकैले यतिखेर सबै क्षेत्रमा मिसावटीवादले आवाद गरेर राष्ट्रलाई बरबादतिर धँकलिँदैछ । राजनीति, अर्थतन्त्र, वाणिज्य नीत

बाँकी खित्का

चम्कनो

प्राणीलाई धेरै थोकले सताउँछ । कसैलाई छोराछोरीले सताएका हुन्छन् त कसैलाई श्रीमतीले सताएर हैरान । कसैलाई बावु आमाले नै सताउँछन् त कसैलाई छोराबुहारीले सताएर हैरान । कोही

बाँकी खित्का

घोर कलियुग !

‘नेपाल नाम गरेको राज्यमा नगएको धेरै समय बित्यो । स्वामी ! एकपटक त्यहाँको भ्रमण गरेर अवस्था बुझिलिनुस्’, पार्वतीले अनुरोध गरिन् ।
ध्यानमुद्राबाट निस्किएर भोलेनाथल

बाँकी खित्का

जय मच्छड महात्म्य !

जति भगायो उति आउँछ । बस्न खोज्छ । भोजन चाहियो भन्छ । डर मानीमानी चुच्चो धस्न खोज्छ । शरीर हल्लाएर दिन्न, नआइज भन्दा पनि मान्दैन । ज्यान जाला डराउँदिन पो भन्छ । तर, मौकामा चौ

बाँकी खित्का

मुख, मुखमुख, मुखसुख र मुखामुख

पाठक महानुभावहरू ! आज म एउटै शब्द दोहोरिएर अर्को नयाँ शब्द बन्ने भाषिक प्रक्रियाको कुरो गर्न उभिएको छु । नेपाली भाषामा यस्ता सयौँ शब्दहरू छन् । ‘घरबाट घरघर, भातबाट भातस

बाँकी खित्का

मुस्कान

बूढाबूढी, केटाकेटी तथा गृहणीमात्र रहेकाले राजुलाई गाउँमा बस्न लाज लाग्यो । बेरोजगार भए पनि खेतीपाती गरेर परिवार पालेकै थियो ।
‘कस्तो लाछी लाठे रहेछ ! यसो अरबतिर जानु,

बाँकी खित्का

जय संस्थापन !

नेपालमा सत्ता र शक्तिको भजन कीर्तन र नमन गर्ने सामन्ती सोचमा नयाँ क्रान्तिको खोज गरियो भनेर ओज भर्ने बतुराहरू जतिसुकै बकबास मच्चाइरहे पनि अर्वाचीन चिन्तनको झोजबाट डेग

बाँकी खित्का

नकच्चरो

नकच्चरो छुद्र गोत्रको प्राणी हो । असन्तोष, घमण्ड र लिँडे ढिपी यसका प्रमुख विशेषता हुन् । यसको पूर्णकदलाई अन्न पानीले धानेको हुन्छ । आफूलाई अब्बल दर्जाको ठान्ने यो प्राण

बाँकी खित्का