(गाईजात्रा २०७२)

स्वास्नी भन्छे के हो अर्थ, बुझाइदेउ न गणतन्त्र,
विस्तारै भन् अरुले सुन्लान् नेताहरूको यो मन्त्र ।

पैलापैला पञ्चतन्त्र थ्यो अलिपछि त्यै भो रणतन्त्र,
बर्ख दसेक्मा रूपान्तर भै प्रकट भयो यो गणतन्त्र ।

अमीरलाई भोगतन्त्र हो सक्दो भोग्छन् निरन्तर,
घूसखोरका निम्ति भने ता पैसा गन्ने गनतन्त्र ।

नेता भन्दछ गरीव सर्वहाराको हो गणतन्त्र,
कुर्सी भेटे भन्छ उही नै नआ यता अब जा अन्त ।

सोझा साझा निमुखालाई के हो के हो गणतन्त्र,
चुक्ली गर्ने धूर्तहरूलाई ता हो यो षड्यन्त्र ।

यस्का धेरै अर्थहरू छन् अनेक अर्थी छ यो जन्त्र,
नेता राजा हुन्छन् त्यसपछि जनता बन्छन् परतन्त्र ।

ढिंडो भेट्दैनन् दुनियाँले नेता वाक्क छ नुनियाँले,
सोही कारणले नै हो यो एक नम्बरी गणतन्त्र ।

मानिसहरूको अकाल मृत्यु गराइ पुग्नू सत्तामा,
जातीयताको जाल बिछाउनुलाई भन्छन् गणतन्त्र ।

चोक्टालाम्टा पारी देश, स्याल गिद्धको वृत्ति लिई,
आफ्नो आफ्नो भाग लगाउनुलाई भन्छन् गणतन्त्र ।

मूर्खहरू सब माथि जान्छन् बुज्रुग झर्छन् अझै तल,
भाषणको त्यो भाँङ खुवाउनुलाई भन्छन् गणतन्त्र ।

साँडे अघिअघि पछिपछि स्याल काढ्दै हिंड्दछ र्याल सधैं,
आस आसमा मर्दछ बिचरा, बास्तब यै हो गणतन्त्र ।

बाबू बाजे उहिल्यै भन्थे भारतलाई परदेश,
अहिले देशैभरि परदेश भयो यही हो गणतन्त्र ।

यस्ता फुस्रा नेतालाई किन व्यर्थैमा भोट दिनु ?
हामीजस्ता गरीवहरूले भोट न दे के नोट दिनु ?
सुरूङ्गा, झापा